Op de westelijke stadseilanden Realen-, Bickers- en Prinseneiland waren ook bokkingrokerijen, zoutketen en teer- en taankokerijen gevestigd.

Door de bouw van het Centraal Station in de 2e helft van de 19e eeuw is het havenfront opgeschoven en ontstond het Westerdok waaraan de Zandhoek nu nog steeds ligt.

De Gouden Reael werd in 1648 gebouwd als haringpakhuis door de familie Reael, kooplieden en burgemeesters van Amsterdam. Deze welgestelde en invloedrijke familie bezat in de omgeving enkele scheepswerven en pakhuizen. De gevelsteen met de gouden munt uit de tijd van Keizer Karel V werd door hen geplaatst.

De beroemde 19e eeuwse fotograaf Jacob Olie is in 1834 op de Zandhoek No. 10 geboren. In deze buurt maakte hij vanaf 1860 zijn eerste, later wereldberoemd geworden stadsfoto’s. De foto’s geven een prachtig beeld van de toenmalige stad in al zijn facetten. In de haven lagen zeilschepen en langs de Zoutkeetsgracht stonden pakhuizen en imposante industriële gebouwen.

Ongeveer 150 jaar geleden was er voor het eerst sprake van De Gouden Reael als ‘tapperij’. Door het gelijknamige boek van Jan Mens, die de romanfiguur Griet Manshande achter de tap bedacht heeft, werd het café op de Zandhoek in heel Nederland bekend. Het boek werd gepubliceerd in 1940 en was direct een bestseller. Het verhaal van Griet Manshande speelt rond 1900, en via Griet worden de verhalen van de arbeiders die toen in buurt werkten en woonden bijna tastbaar.

Deze historische buurt is trouwens maar ternauwernood aan de slopershamer ontkomen. In de periode na de tweede wereldoorlog waren de westelijke eilanden in verval geraakt en er was sprake van achterstallig onderhoud. Er woonde bovendien nogal apart volk, meende men. Het stadsbestuur wilde daarom de hele buurt eigenlijk slopen ten behoeve van verkeersaders en nieuwbouw.

Vooral vanwege de nasleep van het Nieuwmarktoproer en allerlei sociale onrust is de sloop op het laatste nippertje niet doorgegaan. In plaats daarvan is de buurt compleet gerenoveerd en zoveel mogelijk in oude glorie hersteld. De ironie wil dat deze buurt nu een van de meest gewilde buurten in de stad is. In de omgeving eromheen wordt sinds enkele decennia toonaangevende en internationaal befaamde woningbouw gerealiseerd. De Silodam, gevestigd in een oude graansilo op een kade die stoer het IJ in steekt, is daarvan een bekend voorbeeld.

De Gouden Reael is in 1978 gerestaureerd door N.V. Stadsherstel. Sindsdien heeft de zaak onder opeenvolgende eigenaren nieuwe faam verworven als restaurant. De huidige eigenaren (sinds mei 2004) zijn Rob Staphorst, Janneke Veldt, Martine Staphorst, Olav Ulrich en Maarten Wijsmuller. Zij hebben een traditioneel Frans restaurant gecreëerd waar je uitstekend en zonder overbodige fratsen kunt eten, in een sfeer en entourage die in Parijs of Brussel zeker niet zou misstaan.

Het restaurant wordt vanwege de omgeving, de inrichting, het eten en de prijs-kwaliteitsverhouding lovend besproken in verschillende buitenlandse reisgidsen en wordt ook genoemd in de speciale uitgave “Amsterdam in 80 beers”.

Campas Dadoun, december 2008